Birdman // Alejandro G. Iñárritu

  • Χώρα και Έτος Παραγωγής:: 2014, USA
  • Σκηνοθεσία:: Alejandro González Iñárritu
  • Σενάριο:: Alejandro González Iñárritu , Armando Bo , Nicolás Giacobone , Alexander Dinelaris, Jr.
  • Πρωταγωνιστούν:: Michael Keaton, Zach Galifianakis, Edward Norton, Andrea Riseborough, Amy Ryan, Emma Stone, Naomi Watts
  • Διανομή:: Ποια εταιρεία κάνει τη διανομή στην Ελλάδα?

Επιτέλους ένα ολοκληρωμένο αριστούργημα. Μία ταινία που έχει τεράστιες απαιτήσεις από τον εγκέφαλο σου, είναι άκρως κουραστική και δεν φοβάται καθόλου για αυτό.

Υπόθεση
Ένας αποτυχημένος ηθοποιός, ο οποίος έχει χάσει την τερατώδη φήμη που είχε αποκτήσει πρωταγωνιστώντας στο μπλοκμπαστερ Birdman, προσπαθεί να επιβληθεί τουλάχιστον στο θέατρο με μία Broadway υπερπαραγωγή. Όσο φτάνουμε όμως πιο κοντά στην πρεμιέρα, η πίεση γύρω του γίνεται όλο και πιο ασφυκτική.

Η ταινία
Αυτή είναι μια ταινία για τις αυταπάτες που συνοδεύουν την ανθρώπινη φύση. Αυταπάτες που έχει κυρίως ο πρωταγωνιστής Riggan(Michael Keaton), νομίζοντας ότι η προηγούμενη κινηματογραφική δόξα του θα του εξασφαλίσει αρχικά την αυτοπεποίθηση να αντιμετωπίσει τη σκηνή και δευτερευόντως πως θα διαφύγει της κριτικής από τον κόσμο του θεάτρου. Τον βλέπουμε έτσι να κρυβεται πίσω απο το μεγαλείο του υπερήρωα που υποδυόταν, τη λατρεία που εκφράζει σε αυτόν ο κόσμος, και εν τελεί τον ευατό του. Ο διαχωρισμός απο τον υπερήρωα σιγά σιγά είναι σχεδόν αδύνατος. Ο επόμενος στην αλυσίδα με τις αυταπάτες ειναι ο ταλαντούχος και ανερχόμενος Mike (Edward Norton) ο οποίος αντίστοιχα ζει το μεγαλείο του τώρα μέσα στο θέατρο και έχει αντικαταστήσει και αυτός τον εαυτό του με τους χαρακτήρες που υποδύεται καταλήγωντας εντελώς δυσλειτουργικός στον έξω κόσμο.

Οι δύο συμπρωταγωνίστριες στην παράσταση του Riggan έχουν τις δικές τους αυταπάτες να αντιμετωπίσουν. Η μία, η Laura (Andrea Riseborough) και γκόμενα του Riggan πρέπει να ξεπεράσει το ίδιο το γεγονός ότι κοιμάται μαζί του γιατί δεν τον απασχολεί καν η υπαρξή της. Και η δεύτερη Lesley (Naomi Watts), να αποδεχθεί ότι δεν είναι τυχάρπαστη αλλά μία καθόλα έντιμη ηθοποιός.Το σκληρό αυτό γαϊτανάκι συμπληρώνουν ο μάνατζερ και φίλος του πρωταγωνιστή Jake (Zach Galifianakis), o οποίος προβάλλει μεσα σε όλο αυτό, τα δικά του θέλω και τις δικές του εμμονές με τη δημοσιότητα, υπό το δημοσιοσχετίστικο πρίσμα βέβαια.

Kαι τέλος η κόρη του Sam (Emma Stone), η οποία ενώ έχει μόλις βγει από κλινική αποτοξίνωσης είναι η μόνη γείωση με την πραγματικότητα για όλους. Τους αποκαλύπτει τη φύση τους και την πραγματικότητα τους με την απλότητα και την καθαρότητα του ανθρώπου που δεν τον έχει αγγίξει καθόλου όλη αυτή η θεατρική/κινηματογραφική διαδικασία. Η οποία όμως γοητεύεται νομοτελειακά τελικά διότι το χρήμα πολλοί εμίσησαν τη δόξα ουδείς.

Η κινηματογράφηση
Όλα τα παραπάνω μας τα διηγείται ο σκηνοθέτης με την χρήση πολλών μονοπλάνων χωρις να φοβάται τον θεατή και τις αντιδράσεις του. Για την ακρίβεια δημιουργεί τον ρυθμό και την εντασή του χρησιμοποιώντας στο έπακρο τόσο την κινηματογράφηση, την φωτογραφία όσο και το μοντάζ αλλα και το το σκηνικό. Άλλοτε πακολουθεί τους πρωταγωνιστές σαν να τους έχει πάρει από πίσω κρυφά. Άλλοτε απομακρύνεται και πάει σε μια γωνία κοιτώντας μία ολόκληρη θεατρική σκηνή να μεταλάσσεται μεταξύ σκηνών ενώ ταυτόχρονα σπρώχνει την πλοκή του. Μεγάλη αδυναμία τα μεσαία πλάνα βεβαία. Τα χρώματα συνοδεύουν κατά πόδας κάθε έναν από τους ηθοποιούς και έχουν εντελώς άλλη σημασία για τον καθένα τους. Τα κοψίματα του είναι άγρια και απότομα όπως θα ήταν η αντίδραση των ανθρώπων που παρακολουθούμε ή γλυκά και ελαφριά όπως το πέρασμα του χρόνου από την πρόβα στην παράσταση κλπ. Και εν τέλει το σκηνικό αποτελεί την αφορμή για να αλλάζει η γωνία λήψης αφού χρησιμοποιεί τη δομή του θεάτρου από κάθε άποψη: των θεατών, της σκηνής, των φώτων, του δρόμου έξω από το θέατρο, της ταράτσας πάνω από τη μαρκίζα μα και εσωτερικά σε σχέση με τους θεατρικούς χρόνους, τα καμαρίνια, τις εναλλαγές σκηνών-σκηνικών-κουστουμιών μα και κάθε κομμάτι της θεατρικής διαδικασίας.

Βάζω ένα gif για να καταλάβετε λίγο τι εννοώ

Ειδικά εφέ

Ο υπερήρωας που κατατρέχει κι εξουσιάζει τον πρωταγωνιστή όταν κάνει το crescendo του, η οθόνη γεμίζει τέρατα, τανκς, ελικόπτερα, πτήσεις, τηλεκίνηση και τόσα άλλα, σε τόσο σωστές και ισορροπημένες ποσότητες, που σκέφτεσαι: Ναι αν τα ειδικά εφέ είχαν την τάση να προστίθενται στα σωστά σημεία μπορούν να απογειώσουν μια ταινία. Όχι ότι σου λείπουν απαραίτητα αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτυπώνουν με ένα μοναδικό τρόπο τις αυταπάτες του τύπου όσον αφορά στη σχιζοειδή σχέση με τον ευατό του αλλά και κατ’επέκταση τις αυταπάτες και τις σκέψεις που κουβαλάμε όλοι μας σε σχέση με τις ικανότητες και τη δυναμική μας.

Μουσική
Το σκορ αυτής της ταινίας έχει την ιδιαιτερότητα να μην αποτελείται από μουσική αλλά από ντραμς σε έμπνευση και εκτέλεση του Antonio Sanchez. Καταραμένα ντραμς μας εντείνουν ακομα περισσότερο το συναίσθημα. Προσθέτουν τα πλείστα στη θεατρικη ατμόσφαιρα και χρησιμοποιούνται στα πλαίσια μεταμοντέρνου σλαπστικ ή πρόζας των αρχών του αιώνα. Ακολουθούν τις συζητήσεις και πολλές φορές τις κόβουν ή τους αφήνουν χώρο δημιουργώντας με ένα ακόμη τρόπο την απόλυτα ελεγχόμενη εστίαση της προσοχής στο γίγνεσθαι της ταινίας. Υπέροχο συν η κλασσική σε οποιοδήποτε σημείο δεν μας συνοδεύουν τα ντραμς και κυρίως στις αναπολήσεις και παράνοιες του πρωταγωνιστή.


Εν τέλει
Αυτή η ταινία λειτουργεί σε πολλαπλά επίπεδα. Από την οργάνωση παραγωγής μίας παράστασης, στον τρόπο που λειτουργούν τα παρασκήνια, στην ένταση της ανασφάλειας κοντά στις πρεμιέρες, στην σύγκρουση κινηματογράφου-θεάτρου, στο σνομπισμό του θεάτρου για τους κινηματογραφικούς υπερήρωες και δικαιολογημένα φυσικά, στην εμμονή του κοινού με μία άσχετη εικόνα, στην εμμονή της άσχετης εικόνας με τον εαυτό της, στην ανθρώπινη φύση και τους φόβους της, στον ήχο και στην εικόνα. Δημιουργεί μία συνεχόμενη σύγκρουση η οποία όσο πάει και αγριεύει και το πραγματικά παράδοξο; Προβλέψιμα και ανεξέλεγκτα. Εϊναι τόσο ειλικρινές σε σχέση με την πραγματικότητα που εύχεσαι να είναι λίγο περισσότερο “κινηματογραφικό” να γλυτώσεις.

Βαθμός: 9,3